Ook de Consumentenbond is gestart met een campagne om zout in ons voedsel te reduceren, met de welluidende titel ‘Opzouten!’
De toon wordt gezet vanuit de vooronderstelling dat ‘iedereen weet dat zout slecht is’. Is dat zo? Want om te beginnen werkt iedereen met gezonde nieren moeiteloos een overschot aan zout het lichaam uit, zeker zolang het om slechts een enkele gram teveel gaat. Er was al langer kritiek op de aanname dat zout per definitie slecht voor iedereen is maar recent onderzoek van professor Jan Staessen van de Leuvense Universiteit onderbouwt de kritiek op die aanname.
Van deze actie is even voorspelbaar als bij antivetcampagnes dat er niet meer dan een marginaal effect mag worden verwacht op onze gezondheid. Hoogstens bij een enkele hypertensiepatiënt, en dan nog slechts enkele punten bloeddrukverlaging.
Op gezonde mensen heeft reductie geen enkel effect. Hoewel zoutreductie voor sommige hypertensiepatiënten een verbeteringsfactor kán zijn krijg je geen hypertensie van zout. Integendeel, mensen die al weinig zout gebruiken lopen juist het risico op hartklachten als ze nog minder gaan gebruiken. Zout is een vitale stof. We kunnen niet zonder, terwijl het van nature niet in ons voedsel voorkomt. We moeten dus zout toevoegen aan ons voedsel, hoewel, en dat is terechte kritiek, de industrie vaak hopeloos overdrijft met de hoeveelheden.
Toch is dit een flutactie die de aandacht van de werkelijke problemen afleidt. Een echt probleem zijn de gigantische hoeveelheden geraffineerde suikers die de industrie in ons voedsel verwerkt. Ook zonder candybars werk je daarmee een overdosis suiker naar binnen, ook via voedingsmiddelen met gezondheidsclaims, zoals Actimel of andere zuiveldrankjes die vaak voor een tiende uit suiker bestaan. Dat is 20 gram suiker per glas. Daar kan zelfs geen enkele frisdrank tegenop!
Als u al heel af en toe tv kijkt dan kun u de reclamespotjes met Karin Bloemen, die de zegeningen van Becel pro-activ al vele maanden aanprijst, niet gemist hebben. Vrouwen in de overgang hebben een grotere kans op een verhoogd “chollesterol” ‘dus’ zouden ze dat moeten verlagen met Becel pro-activ. Weer een doelgroep voor functional foods, zeg maar medicinaal voedsel, erbij.
Totdat er afgelopen week een nieuw onderzoek werd gepubliceerd in het British Medical Journal waaruit blijkt dat de hormonale veranderingen van de overgang helemaal geen verhoogd risico op hart- en vaatziekten veroorzaken.
Als door een wesp gestoken reageerde de marketingafdeling van Unilever prompt met een herhaling van een eerdere publicatie op o.a. www.verlaagcholesterol.nl, waarin vermeldt wordt dat tijdens de menopauze het LDL-cholesterol stijgt.
De werkelijkheid is dat er geen enkel verband is tussen de menopauze en stijging van cholesterol. De werkelijkheid is dat de cholesterolspiegel een zekere correlatie heeft met de leeftijd. De werkelijkheid is dat er nog nooit een verband is aangetoond tussen de cholesterolspiegel en het vóórkomen van hart- en vaatziekten. De werkelijkheid is dat er nog nooit aangetoond is dat cholesterolverlaging het risico op hart- en vaatziekten verlaagt. Eerder het tegendeel.
Een open vraag op bovenstaand forum “Uit welk onderzoek blijkt dat de menopauze het risico op hart- en vaatziekte verhoogt?” wordt als offensief beschouwd:
Ik vraag me af hoelang het duurt voordat mijn vraag openbaar wordt en of ik antwoord krijg:
Vooruit, toch een reactie, na ongeveer een etmaal. Helaas nietszeggend, vergezeld van een link die een foutmelding oplevert. Ik heb ze een hint gegeven over de Cochrane Conspiracy, een onafhankelijke groep topwetenschappers op gezondheidsgebied, met een wel werkende link. En ook die bleek keurig geplaatst te zijn, weliswaar met een irritante vertraging van een etmaal . Enfin, trek uw eigen conclusies, zou ik zeggen.
Meestal bak ik tegenwoordig mijn brood zelf. Dat is wat meer werk en het heeft wel meer nadelen dan gewoon halen bij de bakker, want goedkoper is zelf bakken doorgaans niet als je meer uitgeeft dan aan de allergoedkoopste ingrediënten. Er gaat bij mij steevast een klontje roomboter in en een ei. Die ingrediënten komen de smaak ten goede en verder weet ik ook veel beter wat er allemaal in mijn boterhammetjes zit. In ieder geval geen kunstmatig geharde plantaardige olie.
Maar soms komt het net iets beter uit om een halfje uit de supermarkt mee te nemen. Dat was vandaag dus de Jumbo. Er lagen nogal wat soorten brood, zoals gebruikelijk maar ik kon nergens een volkorenbroodje vinden. Dan maar vragen. ‘Maar dat vloer koren is ook volkorenbrood, meneer!”, verzekerde het meiske achter de broodcounter me. “Dat staat er anders niet op, maar goed, als u het zegt neem ik dat zonder meer aan.”
Tegen mijn gewoonte en in goed vertrouwen las ik het stickertje met de ingrediëntenverantwoording niet maar thuisgekomen haalde ik de schade in:
VLOER KOREN GOUDEERLIJK, heette het halfje vloerbrood. Ingrediënten: volkorentarwemeel, water, roggemeel, tarwegluten, tarwebloem, roggebloem, bakkersgist, tarwescalp, bakkerszout, tarwezuurdesem (gedroogd), moutextract (gerst), plantaardige olie (koolzaad. palm).
Het kan dus zomaar zijn dat volkoren tarwemeel minder dan de helft uitmaakt van de totale meelingrediënten. Nee, Jumbo, dan mag een brood inderdaad geen volkorenbrood genoemd worden. ‘Vloer koren’ leest echter, met of zonder spatie, wel zo, waardoor kennelijk ook het eigen personeel op het verkeerde been gezet wordt.
Is dit erg? Ik vind van wel, want in feite is me voor de helft witbrood verkocht met de suggestie dat het om volkorenbrood ging. Ik vind dat kwalijk, te meer omdat volkorenbrood bijna altijd gekocht wordt om gezondheidsredenen. Het zal wel legaal zijn maar het is natuurlijk puur bedrog. Om daar dan ook nog ‘Goudeerlijk’ achter te zetten is een gotspe.
“Gek op kaas, maar wel bewust van je cholesterol? Voor die mensen is er kees, een 45+ kaas waarin melkvetten zijn vervangen door gezondere, plantaardige vetten”, kopt de Consumentengids.
Het stukje gaat door: “als je één boterham per dag met gewone 48+ kaas vervangt door een boterham met keeskaas, vermindert je risico op een hartinfarct met 3,6%. Dit betekent dat als iemand een risico heeft van 8%, dit daalt naar 7,7%.”
Geweldig, toch? Die keeskaas is geen voedings- maar een geneesmiddel! Maar dat weet ik dus nog zo net niet. Als ik goed ben geïnformeerd is er nooit één enkel bewijs geleverd voor gezondheidswinst door cholesterolverlaging. Sterker, er is nog steeds geen enkel bewijs voor verzadigde vetten als veroorzaker van cardiovasculair onheil. Maar goed, de Consumentenbond weet kennelijk beter. Ik ga het deze organisatie eens vragen.
Je doet gauw een paar boodschappen die niet iedere supermarkt verkoopt (vooruit, een beetje gratis reclame) en grist de kassabon uit het winkelwagentje. Een paar uur later klinkt er een homerisch gelach uit de voorkamer. Je partner zit je kassabonnen door te nemen en komt niet meer bij. Het is meteen duidelijk dat deze kassabon niet van mij kan zijn. Eén en al geraffineerde koolhydraten met als kennelijke goedmaker twee liter Optimel uit de chemische fabriek. Hoewel je natuurlijk nooit kunt oordelen op grond van één winkelwageninhoud vraag ik me wel af hoe de persoon er uitziet die dit afgerekend heeft. Vraagt u zich ook weleens iets dergelijks af?
Als ik, man, 56 jaar oud, de richtlijnen van het Voedingscentrum volg dan eet ik slechts 1500 calorieën zonder tussendoortjes. Ik ben redelijk actief, dus dat is voor mij een regelrecht hongerdieet. Klinkt leuk als je wilt afvallen maar met de hele dag honger lukt dat niet.
Hoe voorkom je honger en zorg je er toch voor dat je stofwisseling goed op gang blijft? Door om te beginnen de overdaad aan koolhydraten in de voeding te verminderen en in plaats daarvan meer vetten en eiwitten te consumeren. Daar verminder je al enorm de kans op honger mee.
Het komt je gezondheid ten goede als je geraffineerde voedingsmiddelen zoveel mogelijk in het schap van de supermarkt laat liggen. Ondanks de gezondheidsclaims op veel verpakkingen zijn die namelijk zo arm aan vitale bestanddelen dat daarvan je stofwisseling van slag raakt. Je vergroot de kans op insulineresistentie, en daarmee op overgewicht en diabetes, dramatisch met die fabrieksmeuk.
Kun je van maaltijden die bereid zijn met volwaardige voedingsmiddelen als kaas, room, boter, goed vlees, vis, verse groente, volkoren producten, goeie olijfolie etc. genieten? Ik denk juist veel meer dan met chemisch op smaak gebrachte light liflafjes in de vorm van ‘gezondheids’producten met suggestieve namen als Vitalinea, Goede Start, Fridéale, Optimel en wat dies meer zij. Als je bedenkt dat dergelijke producten mede de oorzaak zijn van de huidige obesitasepidemie door lichaam en geest voor de gek te houden, dan lijkt mij de keuze niet eens moeilijk.
“Transvet uit zuivel ook ongunstig voor cholesterol”, kopt een veel gekopieerd artikel op een aantal weblogs over gezondheid. Interessant, want veelal werd aangenomen dat natuurlijke transvetzuren onschadelijk voor de gezondheid zijn, in tegenstelling tot de transvetzuren die ontstaan bij het kunstmatig harden van plantaardige vetten.
Ingeborg Brouwer en Martijn Katan hebben alle relevante onderzoeken naar transvetzuren van de afgelopen twintig jaar geanalyseerd en daaruit geconcludeerd dat transvetzuren van dierlijke oorsprong het cholesterol ongunstig beïnvloeden en daardoor het risico op hart- en vaatziekten vergroot. Ze pleiten er dan ook voor om het aandeel dierlijke vetten in het voedsel nog verder terug te dringen.
Het onderzoeksartikel haalt enkele onderzoeken aan waaruit de schadelijkheid van transvetzuren voor hart en bloedvaten blijkt. Het overgrote deel van de onderzoeken gaat echter over het verband tussen industrieel geproduceerde en dierlijke transvetzuren en cholesterol en bloedvetten. Slechts één onderzoek, een Deense meta-analyse, is gedaan naar een directe associatie tussen dierlijke transvetzuren en hart- en vaatziekten. Juist dit onderzoek vindt dat verband niet.
De conclusie van Brouwer en Katan is niet dat er een verband tussen dierlijke transvetzuren en hart- en vaatziekten is. Ze wijzen op de invloed van transvetzuren op het cholesterol om via die omweg ‘aan te tonen’ dat dit verband er wél is. Dat er geen wetenschappelijk bewijs is voor het verband tussen cholesterol en hart- en vaatziekten leggen deze wetenschappers kennelijk naast zich neer. Dat heel veel wetenschappers dat doen is daarom nog geen rechtvaardiging.
Sommige dingen moet je tweemaal lezen voordat goed tot je doordringt wat er staat. “Dat onderzoekers het ongunstige effect van verzadigd vet niet kunnen aantonen, betekent niet dat het effect er niet is”, staat letterlijk op de website van het Voedingscentrum. Jarenlang zijn we bestookt met “Let op vet”, “Gebruik olie of margarine uit een kuipje” en wat dies meer zij om ons maar onverzadigde vetten naar binnen te laten werken ten koste van verzadigde vetten en wat geeft het Voedingscentrum eindelijk toe? Inderdaad, er is geen enkel bewijs voor de schadelijkheid van verzadigd vet!
Zien is geloven? Daar dus: http://www.voedingscentrum.nl/nl/voedingscentrum/nieuws/6-tips-tegen-vet.aspx
Uit een enquête op een afvalwebsite blijkt dat verreweg de meeste zwaarlijvigen geen enkel benul hebben van waar hun overgewicht door veroorzaakt wordt. Veel te veel ‘deskundigen’ weten evenmin waar overgewicht door veroorzaakt wordt en verkondigen standpunten waar geen (recente) wetenschappelijke onderbouwing voor is. Wat ligt er toch in vredesnaam meer voor de hand dan met man en macht eerst die oorzaken eens te achterhalen?
Decennialang wordt ons al geadviseerd om minder te eten en meer te bewegen, minder calorieën en minder verzadigd vet naar binnen moeten werken. De resultaten liegen er niet om. We eten 20 procent meer groente en fruit dan in de zeventiger jaren, terwijl we 25 procent meer bewegen. Lichaamsbeweging is ontegenzeggelijk een goed middel om insulineresistentie tegen te gaan maar zijn we slanker met dit beleid geworden? Integendeel, aanzienlijk zwaarder zelfs!
Ook als we de balans opmaken van de afgelopen vijf jaar, waarin het Convenant Overgewicht van Paul Rosenmöller zich moest bewijzen zette deze tendens door. We leven steeds ‘gezonder’ maar worden desondanks zwaarder.
Het is verbijsterend dat er nauwelijks aandacht is voor de oorzaken van overgewicht. De overheid, verreweg de meeste wetenschappers, voedingsdeskundigen, artsen en diëtisten, vrijwel iedereen volgt de gebaande paden van energiebalans (je eet meer dan je verbrandt), calorieën beperken en minder vet eten. Dom, want het zou na die ruim dertig jaar toch duidelijk moeten zijn dat die richtlijnen niet werken of erger, juist tot meer overgewicht leiden.
Vanmiddag boodschappen gedaan bij de Lidl. Groente en fruit zijn daar best goed, veel biologisch maar de rest van het assortiment is redelijk arm aan chemicaliën, blijkt uit allerlei onderzoeken. Een mooi alternatief voor de natuurvoedingswinkel, als je van een beperkt budget moet rondkomen. Natuurlijk is niet alles wat de Lidl verkoopt even gezond maar ik was benieuwd wat de Diät Schokolade van het huismerk BelArom in zou houden, die ik tegenkwam op een tijdelijke display. Ik verwachtte eerlijk gezegd een percentage kunstmatige zoetstoffen maar het spul bleek voor 42% uit Fruchtzucker, vruchtensuiker oftewel fructose, te bestaan. Als je bedenkt dat een hoge inname van fructose de beste manier is om insulineresistentie, oftewel diabetes type 2 te genereren weet je meteen dat deze “dieetchocolade” alleen maar bijdraagt aan de obesitogene ramp die ons teistert.
