Voedingscentrum: “geen bewijs voor schadelijkheid verzadigd vet”

Sommige dingen moet je tweemaal lezen voordat goed tot je doordringt wat er staat. “Dat onderzoekers het ongunstige effect van verzadigd vet niet kunnen aantonen, betekent niet dat het effect er niet is”, staat letterlijk op de website van het Voedingscentrum. Jarenlang zijn we bestookt met “Let op vet”, “Gebruik olie of margarine uit een kuipje” en wat dies meer zij om ons maar onverzadigde vetten naar binnen te laten werken ten koste van verzadigde vetten en wat geeft het Voedingscentrum eindelijk toe? Inderdaad, er is geen enkel bewijs voor de schadelijkheid van verzadigd vet!

Naar aanleiding van de reacties kan ik alleen maar zeggen dat de meest voor de hand liggende reactie van het Voedingscentrum zou zijn om de bewijzen voor de schadelijkheid van verzadigd vet even breeduit en vetgedrukt, maar dat laatste hoeft niet per se, te vermelden. Dat mag om te beginnen best hier. Het zou voor de eerste keer zijn dat ik antwoord op deze vraag kreeg. Niet alleen het Voedingscentrum maar ook onder andere de Hartstichting, de Gezondheidsraad en Unilever bleven tot nu toe in gebreke met een antwoord op die vraag.

Gepubliceerd in Cholesterol, Hart en bloedvaten, Voeding | 2 Reacties

Meeste mensen weten niet waardoor ze te zwaar zijn

Uit een enquête op een afvalwebsite blijkt dat verreweg de meeste zwaarlijvigen geen enkel benul hebben van waar hun overgewicht door veroorzaakt wordt. Veel te veel ‘deskundigen’ weten evenmin waar overgewicht door veroorzaakt wordt en verkondigen standpunten waar geen (recente) wetenschappelijke onderbouwing voor is. Wat ligt er toch in vredesnaam meer voor de hand dan met man en macht eerst die oorzaken eens te achterhalen?

Decennialang wordt ons al geadviseerd om minder te eten en meer te bewegen, minder calorieën en minder verzadigd vet naar binnen moeten werken. De resultaten liegen er niet om. We eten 20 procent meer groente en fruit dan in de zeventiger jaren, terwijl we 25 procent meer bewegen. Lichaamsbeweging is ontegenzeggelijk een goed middel om insulineresistentie tegen te gaan maar zijn we slanker met dit beleid geworden? Integendeel, aanzienlijk zwaarder zelfs!

Ook als we de balans opmaken van de afgelopen vijf jaar, waarin het Convenant Overgewicht van Paul Rosenmöller zich moest bewijzen zette deze tendens door. We leven steeds ‘gezonder’ maar worden desondanks zwaarder.

Het is verbijsterend dat er nauwelijks aandacht is voor de oorzaken van overgewicht. De overheid, verreweg de meeste wetenschappers, voedingsdeskundigen, artsen en diëtisten, vrijwel iedereen volgt de gebaande paden van energiebalans (je eet meer dan je verbrandt), calorieën beperken en minder vet eten. Dom, want het zou na die ruim dertig jaar toch duidelijk moeten zijn dat die richtlijnen niet werken of erger, juist tot meer overgewicht leiden.

Gepubliceerd in Overgewicht, Voeding | 3 Reacties

Dieetchocolade

Vanmiddag boodschappen gedaan bij de Lidl. Groente en fruit zijn daar best goed, veel biologisch maar de rest van het assortiment is redelijk arm aan chemicaliën, blijkt uit allerlei onderzoeken. Een mooi alternatief voor de natuurvoedingswinkel, als je van een beperkt budget moet rondkomen. Natuurlijk is niet alles wat de Lidl verkoopt even gezond maar ik was benieuwd wat de Diät Schokolade van het huismerk BelArom in zou houden, die ik tegenkwam op een tijdelijke display. Ik verwachtte eerlijk gezegd een percentage kunstmatige zoetstoffen maar het spul bleek voor 42% uit Fruchtzucker, vruchtensuiker oftewel fructose, te bestaan. Als je bedenkt dat een hoge inname van fructose de beste manier is om insulineresistentie, oftewel diabetes type 2 te genereren weet je meteen dat deze “dieetchocolade” alleen maar bijdraagt aan de obesitogene ramp die ons teistert.

Gepubliceerd in Diabetes, Overgewicht, Voeding | 5 Reacties

Insulineresistentie, diabetes en overgewicht

Diabetes type 2, want daar gaat het over, en overgewicht zijn allebei het gevolg van insulineresistentie. Voor sommigen is dit het intrappen van een open deur maar deze opvatting, die veel meer recht doet aan de verslavingsziekte die diabetes type 2 is, wint maar heel langzaam terrein.

Verreweg de meeste mensen, ook professionals in de gezondheidszorg, denken dat diabetes wordt veroorzaakt door overgewicht. Daardoor krijgen diabetici steevast te horen dat ze flink moeten afvallen, waardoor hen en passant een schuldgevoel aangepraat wordt omdat dit suggereert dat ze het helemaal aan zichzelf te wijten hebben door teveel te eten.

En verdomd, als het diabetici met overgewicht lukt om af te vallen, doorgaans met heel veel moeite, verbetert inderdaad de diabetes, waardoor insulinespuiters kunnen minderen of op tabletten overgaan en tablettenslikkers eveneens kunnen minderen of stoppen. Ziejenouwel dat diabetes wordt veroorzaakt door overgewicht? Dus, calorieën beperken?

Nou, daar valt wel iets op af te dingen. Door de hoeveelheid calorieën beperkt te houden wordt automatisch de koolhydraatinname beperkt. Daardoor verbetert de gevoeligheid van de insulinereceptoren. Echter, de aanbevolen hoeveelheid koolhydraten is volgens de gangbare leer nog steeds aanzienlijk door de veronderstelling dat we die hard nodig hebben voor onze gezondheid. Het gevolg is dat de koolhydraatverslaving, die onlosmakelijk verbonden is met insulineresistentie, in stand blijft. Daardoor blijft het ontzettend moeilijk om van zoetigheid en koolhydraatrijke tussendoortjes af te blijven.

Het verklaart waarom juist koolhydraatbeperkte dieetvarianten zo goed werken bij diabetes en overgewicht. Diabetici zijn ziek geworden en verslaafd geraakt aan geraffineerde koolhydraten en worden beter door die te beperken.

En nu eens kijken hoe lang het duurt voordat het merendeel van de professionals en het Voedingscentrum eindelijk eens wijzer worden.

Gepubliceerd in Cholesterol, Diabetes, Hart en bloedvaten, Overgewicht, Voeding | Laat een reactie achter

Mag een diabetespatiënt een toetje?

Dit vroeg een HBOV-student zich af op de website van Nursing. Ze hielp een diabetespatiënt bij het maken van een menukeuze. Een speciaal dieet bij diabetes, zowel type 1 als type 2, is niet nodig, is de gangbare opvatting. Een normale, gezonde voeding is het beste voor iedereen, ook voor diabetici. Daar ben ik het mee eens, ware het niet dat hiermee bedoeld wordt dat we moeten eten volgens de normen van het Voedingscentrum; u weet wel, niet te veel calorieën, vetarm etc.

Echter, de adviezen van het Voedingscentrum zijn niet gezond, niet voor gezonde mensen, dus ook niet voor diabetici. Dit overheidsorgaan adviseert ons een hongerdieet. Als je je er aan probeert te houden móet je tussendoor wel het een en ander naar binnen werken om niet uitgehongerd de dag door te komen. Een van de diëtisten waar het Voedingscentrum door bestierd wordt, wist me te vertellen dat de adviezen gebaseerd zijn op het gegeven dat mensen nu eenmaal snaaien en dus veel meer calorieën naar binnen werken dan ze denken. Een fraai staaltje van logica omkeren.

Natuurlijk ontgaat het de wakkere mensen van het Voedingscentrum ook niet dat we alleen maar zwaarder worden maar laten we eens kijken naar de gevolgen van die adviezen. Het Voedingscentrum adviseert niet alleen veel te weinig calorieën om de dag door te komen maar ook een hoog percentage koolhydraten. Daarbij gaat men er kennelijk van uit dat we regelmatig tussendoortjes naar binnen werken die eveneens grotendeels uit koolhydraten bestaan. Met dergelijke richtlijnen is het geen wonder dat het Convenant overgewicht mislukt is.

Mogen diabetespatiënten suiker? Bij type 2 is dat feitelijk het toedienen van de verslavende stof aan de verslaafde, met meer insulineresistentie tot gevolg. Type 1 moet al die onnodig toegediende koolhydraten met insuline wegspuiten. Natuurlijk is het goed dat er insuline is maar het uitgangspunt zou moeten zijn om de inzet van dat hormoon tot het uiterste minimum te beperken door weinig koolhydraten te consumeren en zeker geen geraffineerde, zoals suiker.

Gepubliceerd in Cholesterol, Diabetes, Hart en bloedvaten, Overgewicht, Voeding | Laat een reactie achter

Overgewicht neemt toe

”We hebben veel bereikt op het gebied van aandacht en bewustwording”, zegt Paul RosenMöller, voorzitter van het Conventant Overgewicht. Dat heeft echter niet geleid tot minder mensen met overgewicht. Integendeel; het aantal te zware mensen mensen nam de afgelopen vijf jaar toe.

Vandaag overhandigt Rosenmöller het eindrapport Convenant overgewicht aan minister Klink. Tegelijkertijd tekent hij een nieuw contract met de minister onder de naam Convenant Gezond Gewicht. Hiermee moet Nederland over vijf jaar de gezondste jongeren van Europa hebben.

Ik ben benieuwd hoe Rosenmöller de acties onder dit convenant denkt te gaan financieren. Wederom door sponsoring van Mars/Masterfoods? U weet wel, niet alleen van Mars maar ook van Bounty, Snickers, M&M’s etc. Dan weet ik wel wat “alle aandacht en bewustwording” over vijf jaar op zal leveren. Nog veel meer overgewicht.

Gepubliceerd in Cholesterol, Diabetes, Hart en bloedvaten, Overgewicht, Voeding | 1 Reactie

Ontbijten doe je zo?

Om kinderen te stimuleren gezonder te ontbijten of misschien wel überhaupt aan het ontbijt te krijgen heeft het Voedingscentrum een actie gelanceerd.

Het plan begint met het advies om volkorenbrood te eten. Dat is prima maar daarna houdt het op. Op die volkorenboterham moet namelijk een flinter halvarine en zoet beleg, zoals honing, vruchtenhagel of stroop.

Die actie zou ‘Snoepen doe je zo’ moeten heten. Kinderen, zeker jonge kinderen, hebben vetten nodig voor hun groei en absoluut ook eiwitten die in dit ontbijtplan van het Voedingscentrum schitteren door afwezigheid.

Als je daarnaast bedenkt dat veel kinderen met een insulineresistentie, een voorstadium van ouderdomsdiabetes, rondlopen dan denk ik dat het Voedingscentrum de weg volledig kwijt is met dit advies.

Kijkt u gerust zelf: http://www.voedingscentrum.nl/nl/voedingscentrum/nieuws/ontbijten-doe-je-zo.aspx

Als u er, behalve die vezels, iets gezonds aan kunt ontdekken dan hoor ik dat graag.

Gepubliceerd in Overgewicht, Voeding | 1 Reactie

Plantaardige boter?

“Plantaardige boter verlaagt je cholesterol echt!”, kopt een artikel op Excite. Het gaat om twee margarinefabrikanten (schrijver gaat onverdroten door met ‘boterfabrikanten’), die aangeklaagd waren omdat zij onterecht zouden claimen dat hun producten een positieve invloed hadden op cholesterol.

Er is hier iets vreemds aan de hand. Ik heb nog nooit gehoord dat iemand aan het cholesterolverlagende effect van plantensterolen, het hoofdbestanddeel van deze margarines, twijfelde. Ik denk dan ook niet dat ze daarvoor aangeklaagd zijn. Het lijkt er verdacht veel op dat ze dit zelf in scene gezet hebben, al dan niet geïnspireerd door hun onderlinge ruzie (Benecol en Becel pro.activ) van een aantal jaren geleden, waarbij ze wederzijds twijfel zaaiden over de werkzaamheid van het product van hun concurrent.

Het stukje gaat uiteraard uitputtend in op het belang van cholesterolverlaging voor hart- en bloedvaten.  Dat is dus het rookgordijn. Er wordt zomaar aangenomen dat cholesterolverlaging goed is voor hart- en bloedvaten maar daar is absoluut geen wetenschappelijk bewijs voor. Deze margarinefabrikanten gokken op de aanname van het brede publiek maar ook vele wetenschappers, artsen en diëtisten, dat dit wél het geval is.

Enigszins hilarisch staat er bij het artikel een foto van een pakje ‘BUTTER”, waarop in kleinere letters ook het  woord ‘plant’  te lezen is, als ware dit het bewijs dat boter toch echt plantaardig is. Met enige moeite valt er te lezen dat dit pakje (geen kuipje) boter ‘packed by plant 48-0943’  is. Dat maakt duidelijk wat voor ‘plant’ hier bedoeld wordt. Een vestiging, een fabriek, zo u wilt, waarmee uitdrukkelijk en uiteraard niet gezegd is dat boter een fabrieksproduct is…

Gepubliceerd in Cholesterol, Hart en bloedvaten, Voeding | 5 Reacties

Soorten vetten

Verzadigd vet is meestal van dierlijke oorsprong maar transvetten ontstaan door kunstmatig harden van plantaardige olie. Helaas zijn we er dan nog niet want de wereld van de vetten is ingewikkeld maar wel zo boeiend om u er eens in te verdiepen. Zeker als je opkomt voor de belangen van het hart is dat aan te raden.

In melkvet komen ook transvetten voor maar die zijn van een andere structuur dan gehydrogeneerde plantaardige olie en onschadelijk voor onze gezondheid. Maar het kan nog ingewikkelder. Het vet in dierlijk voedsel, ook rund- en varkensvlees, bevat vaak voor de helft onverzadigde vetzuren. Met die wetenschap moet je vraagtekens zetten bij adviezen om dierlijk vet te mijden en in plaats daarvan (weinig) plantaardig vet te eten.

Waar komt die vetfobie toch vandaan? Er is de olieverwerkende industrie veel aan gelegen om hun producten te verkopen. Vanuit die hoek zijn dierlijke vetten in de ban gedaan. We moesten ze vervangen door plantaardige vetten die meestal kunstmatig gehard waren, zoals margarine en bak- en braadproducten. Inmiddels is duidelijk dat een overmaat aan linolzuur helemaal niet zo goed is voor hart en bloedvaten en eerder coronaire hartziekten in de hand werkt.

Nu is het wel zo dat het percentage transvet in het afgelopen decennium drastisch verlaagd is, lager dan de percentages die u voorstaat. Als je veel fabrieksvoedsel eet kun je meer dan de 5% transvetten binnenkrijgen. Ik denk daarom dat u er beter aan doet om uw pijlen meer op vergaand geraffineerde voeding te richten, die maar al te vaak transvetten en fructosestroop bevatten, allebei goedjes die ontstekingen veroorzaken en onze insulinehuishouding verstoren en daarmee erg slecht voor hart en bloedvaten zijn.

Wat er, om het verhaal enigszins af te ronden, aan geraffineerd voedsel ontbreekt, zijn met name spoorelementen zoals zink, die hard nodig zijn voor onze stofwisseling, met name de insulinehuishouding. Dat pleit voor een veel kritischer houding naar de voedselverwerkende industrie, die ons allerlei producten met misplaatste gezondheidsclaims in de maag willen splitsen, zoals ‘0%’ vet of ‘verrijkt met omega 3’.

Gepubliceerd in Cholesterol, Hart en bloedvaten, Overgewicht, Voeding | Laat een reactie achter

Wat doen statines?

Statines zijn geen geneesmiddelen maar preventiemiddelen die het LDL verlagen en beschermen tegen hart- en vaatziekte. Let wel, er staat niet dat ze beschermen door verlaging van LDL. In brede kringen wordt aangenomen dat cholesterolverlaging de kans op hart- en vaatziekten verlaagt maar dat verband is nooit aangetoond. Maar statines werken toch? Jazeker, een heel klein beetje, bij sommige mensen, maar er is nooit aangetoond dat dit door cholesterolverlaging veroorzaakt wordt.  Hoogstwaarschijnlijk berust de werking op de ontstekingsremmende eigenschappen van statines.

Dat kleine effect, bij tien procent van de mannen van tussen de dertig en de vijftig die een hartinfarct gehad hebben, is reden geweest voor vele grote en kleine onderzoeken. Je zou zeggen dat de sterftecijfers het belangrijkste eindpunt van dergelijke onderzoeken zijn. Echter, slechts bij enkele van die vele onderzoeken wordt het sterftecijfer genoemd en in die gevallen is dat cijfer zonder betekenis. Met andere woorden, als statines iets doen veranderen ze de doodsoorzaak op uw overlijdensverklaring, niet de datum.

Gepubliceerd in Cholesterol, Hart en bloedvaten | Laat een reactie achter